Hidratazioa, itzala eta ordutegiak: tenperatura altuetatik babesteko gakoak

Ura edateak, erdialdeko orduetan eguzkia saihesteak eta zaurgarrienak zaintzeak bero-kolpearen arriskua murrizten du

Egilea: Lander Bolado
Argazkia:  Shutterstock
Hitz kopurua:  465
Irakurketa denbora:  Bi minutu

Tenperatura altuek bereziki eragiten diete haurrei, adineko pertsonei eta osasun-arazoak dituztenei. Likidoak erregulartasunez edatea, 12:00etatik 17:00etara eguzkia saihestea eta etxea fresko mantentzea dira arriskuak saihesteko gomendatutako neurrietako batzuk. Bero-kolpearen sintomak garaiz antzemateak aldea markatu dezake.

Tenperatura altuek neurriak zorroztera behartzen dute, bereziki kolektibo zaurgarrienen artean. Haurrak, adineko pertsonak, haurdunak, bularreko haurrak eta gaixotasun kronikoren bat dutenak dira muturreko beroaren aurrean arrisku handiena duten taldeak.

Osasun-gomendioek oinarrizko hiru ardatz azpimarratzen dituzte: hidratatzea, egunaren erdiko orduetan eguzki-esposizioa saihestea eta bizi den ingurunea fresko mantentzea. Neurri errazak dira, baina horiek betetzeak nabarmen murrizten du bero-kolpe bat jasateko arriskua.

Ura edatea, nahiz eta egarri ez izan

Gomendio nagusia da egunean 1 eta 1,5 litro artean likido edatea, ura edo zuku naturalak izan daitezkeelarik. Komeni da egitea, nahiz eta egarri ez izan, eta are arreta handiagoz adingabe eta adineko pertsonen kasuan.

Otordu arinak hartzea ere gomendatzen da, entsalada, barazki eta fruta gehiagorekin, izerdiarekin galtzen diren gatz mineralak berreskuratzeko. Diuretiko, psikofarmako edo hipertentsioaren aurkako medikazioa hartzen dutenek arreta berezia jarri behar dute; izan ere, farmako horiek gorputzak beroari ematen dion erantzuna alda dezakete.

Nola mantendu etxea fresko

Etxeko tenperatura murrizteko, egunez pertsianak jaistea eta gauez leihoak irekitzea gomendatzen da, kanpoko airea freskoagoa denean. Maiz dutxatzea, eskuoihal hezeak erabiltzea, haizagailuak edo aire girotua baliatzea beroa arintzeko beste modu eraginkor batzuk dira.

Kalera irten behar izanez gero, gomendagarriena da eguzkiaren eragin handieneko orduak saihestea, arropa arina eta kolore argikoa janztea, eguzki-babesa eta eguzkitako betaurrekoak erabiltzea, eta burua txano edo kapela batekin estaltzea.

Etxeko animaliek ere beroa nabaritzen dute

Beroak ez die pertsonei bakarrik eragiten. Maskotek ohikoa baino ur gehiago edan behar dute, eta komeni da eguneko ordu beroenetan gune fresko eta lehorretan atseden hartzea, eguzki zuzenean ibilaldi luzeak saihestuz.

Bero-kolpe bat antzeman

Bero-kolpe baten sintomak garaiz identifikatzea funtsezkoa da azkar jarduteko. Alerta-seinaleen artean daude larruazal gorritua, beroa eta lehorra izatea, bihotzaren eta arnasketaren erritmoa handitzea, buruko mina, zorabioak, goragaleak edo sukarra.

Kasurik larrienetan, jokabidearen alterazioak ager daitezke, hala nola desorientazioa, nahasmena, eldarnioak edo baita konorte-galera ere. Sintomak okertzen badira, medikuarengana jotzea gomendatzen da; larrialdi-egoeretan, erreferentziazko telefono-zenbakia 112 da.

Freskatzeko espazio publikoak

Hiri askok dituzte beroa eramangarriagoa egiteko pentsatutako hiri-baliabideak: parkeak eta berdeguneak itzalarekin, iturri publikoak, ur-jolasak edo lainoztagailuak dituzten espazioak. Leku horiek aterpe klimatiko natural gisa jarduten dute, eta bereziki erabilgarriak dira etxean aire giroturik ez dutenentzat.

Bizilekutik edo lantokitik gertu dauden espazio horiek ezagutzea laguntza handikoa izan daiteke bero handieneko egunetan, bereziki pertsona zaurgarrienentzat.

Gomendatutako hidratazioa: egunean 1–1,5 litro likido edatea (ura edo zuku naturala), egarri-sentsaziorik izan ez arren.

Arrisku handieneko ordutegia: saihestu kalea eta ahalegin fisikoa 12:00etatik 17:00etara, gutxi gorabehera.

Biztanleria zaurgarria: adingabeak, adinekoak, haurdunak, bularreko haurrak, mendekotasuna duten pertsonak eta gaixotasun kronikoak dituztenak.

Alarma-sintomak: larruazal gorritua eta beroa, takikardia, buruko mina, zorabioak, goragalea, sukarra, nahasmendua edo konortea galtzea.

Larrialdiak: 112.

Euskadiko babesleku klimatikoen sarea: https://www.ihobe.eus/eu/argitalpenak/euskadiko-babesleku-klimatikoen-sarea

Nafarroako babesleku klimatikoen sarea: https://www.navarra.es/eu/babesleku-klimatikoak

Advertisements