‘Nini’ informatiboak

18 eta 24 urte bitarteko gazteek albiste gutxiago kontsumitzen dituzte, konfiantza txikiagoa dute hedabideengan eta gero eta gehiago jotzen dute sare sozialetara eta eduki-sortzaileengana informazioa jasotzeko. Horiek dira Nafarroako Unibertsitateko ikertzaileek egindako ‘Digital News Report España 2026’ txostenaren ondorio nagusietako batzuk

Egilea:  José Poza Valle
Argazkia:  Shutterstock
Hitz kopurua:  1.274
Irakurketa denbora:  Zazpi minutu

18 eta 24 urte bitarteko Espainiako gazteen erdia baino gehiago ‘nini’ informatiboak dira. % 53k ez du albisteekiko interesik, ezta hedabideenganako konfiantzarik ere; biztanleria orokorraren artean, berriz, proportzio hori % 35ekoa da. Horixe da Nafarroako Unibertsitateak egindako Digital News Report España 2026 txostenaren ondorio nagusietako bat.

Inoiz ez da belaunaldi bat hain konektatuta egon eta, aldi berean, hain urrun egon kazetaritzatik. 18 eta 24 urte bitarteko gazteek albiste gutxiago kontsumitzen dituzte, interes txikiagoa erakusten dute horiekiko, konfiantza gutxiago dute haiengan eta gehiago jotzen dute sare sozialetara gertatzen denaren berri izateko. 25 urtetik beherakoen % 7k ez du inoiz albisterik kontsumitzen; biztanleria osoaren artean, berriz, % 3k. Informazio-arrakala hori urtez urte handituz doa.

18 eta 24 urte bitarteko gazteek biztanleria osoak baino maiztasun txikiagoz jarraitzen dute gaurkotasuna. % 40k egunean hainbat aldiz kontsultatzen ditu albisteak, batez bestekoa baino hamar puntu gutxiago, eta % 15ek soilik egiten du egunean behin, biztanleria osoaren % 28ren aldean.

Aitzitik, asteko aldizkako kontsumoa ohikoagoa da 25 urtetik beherakoen artean. % 11k astean 2-3 egunez jasotzen du informazioa, batez besteko orokorra % 5ean geratzen den bitartean.

Gazteen eta gainerako biztanleen arteko albiste-kontsumoaren arrakala ez da berria, baina orain handitzen ari da. 2019an, eguneroko albiste-kontsumoaren aldea ehuneko 10 puntukoa zen; 2026an bikoiztu baino gehiago egin da, 25 puntura iritsiz.

Albisteak inoiz kontsultatzen ez dituztenen arteko aldea ere handitzen ari da, eta are azkarrago. Bost urtean soilik, lau aldiz handiagoa da: 2021ean puntu batekoa zen; 2026an, 4 puntukoa.

Interes gutxi, konfiantza gutxiago

Herritarren informazio-interesak gora egin du aurten: % 54k adierazi du gaurkotasunarekiko oso edo guztiz interesatuta dagoela. Gazteen artean ere hobera egin du iazkoarekin alderatuta, eta % 33ra iritsi da. Hala ere, biztanleria orokorrarekiko aldea handitzen joan da aldi osoan: 2019an 13 puntukoa zen, 2021ean 16 puntukoa eta 2026an 21 puntura iritsi da. Izan ere, urte hauetan, oso interesatuta dauden gazteen ehunekoa biztanleria osoaren batez bestekoa baino askoz gehiago jaitsi da.

Lau gaztetik batek baino ez du albisteengan konfiantza oro har, batez bestekoaren 8 puntu azpitik. Dena den, kontsumo-maiztasunean eta interesean ez bezala, arrakala hori ez da handitu urteetan zehar. 2019tik egonkor mantendu da.

Ikerketak paradoxa nabarmena antzeman du gazteek informazioa jasotzeko duten moduan. Sare sozialak dira haien informazio-iturri nagusia; hala ere, % 15ek bakarrik du konfiantza horietatik zabaltzen diren edukietan, eta erdiak baino gehiagok ez du konfiantzarik. Hau da, albisteak batez ere beraiek fidagarritasun txikiena duela jotzen duten kanalaren bidez kontsumitzen dituzte.

Sakoneko konfiantza-falta hori ez da sare sozialetara soilik mugatzen. Bakoitzak kontsumitzen eta, beraz, aukeratzen dituen albisteei buruz galdetuta, gazteen % 34k ez du haietan konfiantzarik, eta % 33k konfiantza duela dio. Biztanleria orokorraren artean kontrakoa gertatzen da: konfiantza (% 42) mesfidantza (% 29) baino nabarmen handiagoa da.

Patroia beste kanal digital batzuetan ere errepikatzen da. Gazteek batez bestekoak baino konfiantza txikiagoa dute bai bilatzaileetan (% 37 eta % 35, hurrenez hurren), bai adimen artifizialeko txatboten erantzunetan (% 51, % 46ren aldean). Txatbotak dira, hain zuzen ere, gazteek eta biztanleria orokorrak maila berean konfiantza duten kanal bakarra: % 18k soilik.

Informazioarekiko deskonexioa

Konfiantzaren eta interesaren arteko datuen gurutzaketak gazteen informazioarekiko urruntasunaren erretraturik osatuena marrazten du.

18 eta 24 urte bitarteko gazteen erdiak baino gehiagok (% 53) nini informatiboen profilarekin bat egiten du (konfiantza txikia eta interes txikia), biztanleria osoarena baino askoz proportzio handiagoa (% 35). Aurten nini informatiboen taldeak behera egin badu ere biztanleria orokorrean, gazteenen artean hazten jarraitzen du.

Beste muturrean konprometituak daude, konfiantza eta interes handikoak. 25 urtetik beherakoen % 13 bakarrik sartzen da profil horretan, biztanleria osoaren artean % 22koa den bitartean.

Eszeptiko izan arren jakin-mina dutenen taldea ere (konfiantza txikia baina interes handia) nabarmen txikiagoa da gazteen artean biztanleria orokorrean baino (% 21 eta % 32, hurrenez hurren). Ikerketaren arabera, gazteek albisteekiko duten urruntasuna, batez ere, interes-faltak markatzen du, eta ez hainbeste konfiantza-faltak.

Azken urteotako bilakaerak ez du baikor izateko arrazoi handirik ematen. Gazteen eta biztanleria orokorraren artean informazio-interesean irekitzen ari den aldea handitzen joan da, batez ere konfiantza txikiko profiletan. Eszeptiko izan arren jakin-mina dutenen arteko aldea 2021ean puntu batekoa izatetik 11 puntukoa izatera igaro da 2026an, eta niniena 12 puntutik 18 puntura handitu da aldi berean.

Agur telebistari

Telebista da biztanleria osoaren % 41entzat informazio-bide nagusia, baina gazteen % 23rentzat baino ez. Sare sozialak, berriz, 25 urtetik beherakoen ia erdiarentzat (% 47) dira iturri gogokoena, biztanleria orokorraren bikoitza (% 24).

Alfonso Vara-Miguel, Digital News Report España 2026 txostenaren koordinatzaileak, eta Roncesvalles Labianok, gazteei eta albisteei buruzko kapituluaren arduradunak, biak Nafarroako Unibertsitateko irakasleak, The Conversation aldizkarian argitaratutako analisi batean azaldu dutenez, konfiantza jada ez da informatzeko zein iturri erabiltzen den zehazten duen irizpide bakarra.

Lehen, herritarrak aktiboki bilatzen zuen informazioa; orain beste gauza batzuk egiten ari den bitartean iristen zaio. Erosotasunak, berehalakotasunak, albisteak nork aurkezten dituen eta arreta erakartzeko gaitasunak hedabidearen zorroztasunak bezainbesteko garrantzia dute.

Sare sozialak dira gazteen erdiarentzat informazio-iturri nagusia; hala ere, % 15 inguruk baino ez du konfiantzarik haietan zabaltzen diren edukietan, eta erdiak baino gehiagok mesfidantza adierazten du

Irizpide-aldaketa hori asteko kontsumoan islatzen da. Gazteen % 59k sare sozialak erabili zituen informatzeko inkestaren aurreko astean, batez bestekoa baino hamaika puntu gehiago. Eta % 38k soilik erabili zuen telebista, biztanleria osoaren datua baino ia hogei puntu gutxiago.

Irizpide-aldaketa hori asteko kontsumoan islatzen da. Gazteen % 59k sare sozialak erabili zituen informatzeko inkestaren aurreko astean, batez bestekoa baino hamaika puntu gehiago. Eta % 38k soilik erabili zuen telebista, biztanleria osoak baino ia hogei puntu gutxiago.

Azken astean adimen artifizialeko txatboten erabilera albiste-iturri gisa % 19ra iritsi da gazteen artean, batez bestekoa baino 11 puntu gehiago. Hori bai, % 3k bakarrik jotzen ditu iturri nagusitzat.

Gazteen % 64k ez du inoiz prentsa idatzia erabili asteko albiste-iturri gisa, biztanleria orokorraren batez bestekoa baino 24 puntu gehiago. Irratiaren kasua ia berdina da: gazteen % 56k ez du inoiz irratsaio informatiborik entzun, hau da, batez bestekoa baino 23 puntu gehiago.

Telebistarekin beste zerbait gertatzen da. Ez da hedabide arrotza gazteentzat, baina alde batera utzi dute. Aurreko astean telebista erabili ez zuten 25 urtetik beherakoen artean, % 44k adierazi zuen lehen informatzeko telebista ikusten zuela, baina hori egiteari utzi diola.

Prentsa eta irratia gazte askok inoiz erabili ez dituzten hedabideak dira; telebista, aldiz, askok izan zuten eta atzean utzi duten ohitura da.

Influencer-en lehia

Eduki-sortzaileengana eta influencer-engana jotzea ere handiagoa da gazteen artean. 25 urtetik beherakoen % 36k gaurkotasunean espezializatutako sortzaileen albisteak kontsumitu zituen aurreko zazpi egunetan. Biztanleria orokorraren artean, proportzioa % 23an geratzen da. Albisteak noizean behin lantzen dituzten sortzaile orokorren kasuan ere antzeko zerbait gertatzen da: gazteen % 46k jarraitu zituen, batez bestekoaren (% 24) ia bikoitzak.

Vara-Miguel eta Labianoren arabera, hedabide tradizionalen lehiakide nagusia ez da gazteek fidagarriagotzat jotzen duten iturri bat. Eduki-sortzaileak eta influencer-ak dira lehiakide nagusiak; izan ere, sare sozialetako jarioan lehenago agertzen zaizkie eta informazioa jasotzeko duten modura hobeto egokitzen dira.

Gazteen % 69k hedabide tradizionalak baino entretenigarriagoak direla uste du (% 40k biztanleria orokorraren artean), eta % 61ek gertukoagotzat jotzen ditu (% 39ren aldean). Ulertzeko errazagoak ere badirela uste dute. % 54k uste du albisteak hedabide tradizionalek baino hobeto azaltzen dituztela; biztanleria orokorraren artean, berriz, % 30ek bakarrik uste du hori.

Horrek guztiak adierazten du gazteak eduki-sortzaileengana erakartzen dituena ez dela kazetaritza-zorroztasuna, baizik eta komunikatzeko modu hurbil eta informala, ohiko hedabideetatik oso bestelakoa. Sortzaileek gazteekin konektatzen dute gaurkotasuna sinplifikatzen dutelako eta beren eguneroko bizitzarekin lotzen dutelako, ez gertaerak sakonago lantzen dituztelako.

Bai biztanleria orokorrak, bai gazteek bat egiten dute hedabide tradizionalak influencer-ak baino fidagarriagoak eta inpartzialagoak direla, eta ezagutza espezializatu handiagoa dutela ustean. Bi taldeen arteko aldea da gazteen artean abantaila hori biztanleria osoan baino askoz txikiagoa dela.

Gazteen % 69k uste du eduki-sortzaileak hedabide tradizionalak baino entretenigarriagoak direla, eta % 61ek gertukoagotzat jotzen ditu

Ikerketak adierazten du informazioaren zilegitasuna pertsona indibidualengana eta ohiko kazetaritzakoak ez diren bestelako formatuetara lekualdatzen ari dela.

Belaunaldi gazteenak ez dio gaurkotasunean sartzeari utzi, baina maiztasun zein interes txikiagoz eta konfiantza gutxiagoz egiten du, baita berak ere zalantzan jartzen duen fidagarritasuneko kanalen bidez ere. Horren ondorioz, urtez urte zabaltzen ari den belaunaldi-arrakala sortu da.

Ikerketaren arduradunen arabera, erronka nagusia ez da soilik gazteak hedabideetara berriro erakartzea. Beharrezkoa da ulertzea zergatik urrundu diren eta zer bilatzen duten informazioa jasotzen dutenean, ondoren kazetaritzak beste iturri batzuen aldean duen abantaila bereizgarria ingurune digital berrietara eramateko: fidagarritasuna eta zorroztasuna.