Nafarroako gazteen heren batek hainbat hizkuntza erabiltzen ditu etxean

15 urteko edo gehiagoko biztanleen % 22,1ek bi hizkuntza edo gehiago erabili ohi ditu etxean, 2016an baino bi aldiz gehiago. Gaztelania eta euskara dira konbinaziorik ohikoena, baina gazteen artean ia parean daude gaztelania eta beste hizkuntza batzuk batera erabiltzen dituztenak

Egilea:  José Poza
Argazkia:  Iñaki Porto / Javier Bergasa
Hitz kopurua:  1.302
Irakurketa denbora:  Zazpi minutu

Gero eta pertsona gehiagok erabiltzen dituzte Nafarroan bi hizkuntza edo gehiago etxean. 2025ean, 15 urteko edo gehiagoko biztanleen % 22,1ek bi hizkuntza edo gehiago erabili ohi zituen etxean, 2016ko % 9,9ren aldean. Hamarkada bat baino gutxiagoan, proportzioa bikoiztu baino gehiago egin da.

Hazkundea are handiagoa da gazteen artean. Nafarroako 15 eta 29 urte bitarteko gazteen heren batek, % 32,6k, hainbat hizkuntza erabiltzen ditu etxean. 2016an, ehunekoa % 12,7koa zen.

Datu horiek Nafarroako Estatistika Institutuak (Nastat) 2026ko irailaren 30ean argitaratutako 2025eko Gizarte eta Bizi Baldintzen Inkestatik datoz. Erakundeak 2016tik jasotzen du etxeetako hizkuntzen erabilerari buruzko informazioa.

Hainbat hizkuntzaren erabilera hazi den arren, gaztelania da oraindik ere Nafarroako etxeetan hedatuen dagoen hizkuntza. 2025ean, 15 urteko edo gehiagoko biztanleen % 77,4k Estatuko hizkuntza ofizial bakarra erabili ohi zuen nagusiki, 2016ko % 89,2ren aldean.

Espainian ofiziala ez den hizkuntza bat nagusiki erabiltzea maila gutxiengoan mantentzen da: biztanleen % 0,6ri dagokio, 2016ko % 0,9ren aldean. Nastaten arabera, egoera hori atzerriko nazionalitatea duten pertsonen artean kontzentratzen da nagusiki.

Etxean hizkuntza bakarra erabiltzen dutenen artean ere gaztelania da nagusi, eta pisua irabazi du: 2016an % 96,1 izatetik 2025ean % 98,8 izatera igaro da.

Gaztelania eta euskara

Gaztelania eta euskara dira Nafarroako etxeetan gehien erabiltzen den hizkuntza-konbinazioa. 15 urteko edo gehiagoko biztanleen % 12,9k bi hizkuntzak erabili ohi ditu etxean, eta % 8,9k gaztelania eta euskara ez den beste hizkuntza bat uztartzen ditu. 2016tik aurrera, bi aukerek egin dute gora: 7,1 eta 5,1 puntu portzentual, hurrenez hurren.

Etxean bi hizkuntza edo gehiago erabiltzen dituztenak soilik hartuz gero kontuan, gaztelania eta euskara konbinatzen dituztenak % 58,5 dira. Gaztelania beste hizkuntza batekin uztartzeak % 40,5 hartzen du. Banaketa hori ez da ia aldatu 2016tik; orduan, bi aukera horiek % 59 eta % 38,4 hartzen zituzten, hurrenez hurren.

15 eta 29 urte bitarteko hiru nafar gaztetik batek, % 32,6k, hainbat hizkuntza erabiltzen ditu etxean

Gaztelania euskara ez den beste hizkuntza batekin konbinatzen dutenen artean, arabiera eta ingelesa dira aukerarik ohikoenak. Horietako bakoitza lau kasutik batean agertzen da gutxi gorabehera: % 24,9 eta % 24,4, hurrenez hurren.

Atzetik datoz errumaniera, frantsesa eta portugesa, % 9,4 eta % 10,4 arteko ehunekoekin. Txinerak % 4 hartzen du; gainerako kasuak Espainian ofizialak ez diren beste hizkuntza batzuen (% 12,1) eta beste hizkuntza ofizial batzuen (% 4,6) artean banatzen dira.

Gazteak, eleaniztunagoak

15 eta 29 urte bitarteko pertsonek erabiltzen dituzte gehien bi hizkuntza edo gehiago etxean: % 32,6k egiten du, 30 eta 44 urte bitartekoen % 29,1en, 45 eta 59 urte bitartekoen % 21,4ren eta 60 urtetik gorakoen % 11,7ren aldean.

Aldaketa bereziki nabarmena da gazteenen artean. 2016an, talde horretako % 12,7k baino ez zituen hainbat hizkuntza erabiltzen etxean, eta 30 eta 44 urte bitartekoak ziren sailkapenaren buru, % 15,1ekin. Bederatzi urte geroago, gazteak lehen postuan daude.

Hizkuntza-konbinazioetan ere badira belaunaldien arteko aldeak. Etxean bi hizkuntza edo gehiago erabiltzen dituzten gazteen artean, kasuen % 52an gaztelania eta euskara konbinatzen dira; % 48an, berriz, gaztelania eta beste hizkuntza bat. 2016an, gaztelaniaren eta euskararen arteko konbinazioa zen nagusi gazteen artean, % 60,5ekin, gaztelania eta beste hizkuntza bat erabiltzearen % 38,6ren aldean.

60 urteko edo gehiagoko pertsonen artean, aldea askoz handiagoa da. Gaztelaniak eta euskarak bi hizkuntza edo gehiagoren arteko konbinazioen % 80,2 osatzen dute.

Hainbat hizkuntzaren erabilera ere nabarmena da ikasten dutenen artean. Talde horretako % 40,8k erabiltzen ditu etxean, langabezian daudenen % 29,3ren, lanean ari direnen % 22,7ren eta erretiratuen % 12,8ren aldean.

Lurraldeen arteko aldeak

Etxean bi hizkuntza edo gehiago erabiltzeak alde handiak ditu Nafarroako eremuaren arabera. Agrupación Navarra 2000ren lurralde-banaketaren arabera, Iparraldeko eremuan biztanleen % 59,3k erabili ohi ditu etxean, Iruñeko % 19,9ren, Erdialdeko % 13,5en eta Hegoaldeko % 14,1en aldean.

Iparraldeko eremuaren eta gainerako lurraldearen arteko aldea handitu egin da 2016tik. Orduan, Iparraldeko biztanleen % 22,4k erabili ohi zituen bi hizkuntza edo gehiago etxean, Iruñeko % 9,8ren, Erdialdeko % 6,9ren eta Hegoaldeko % 5,7ren aldean. Hazkundea bereziki handia izan da Iparraldean. Hegoaldean, gainera, pisua irabazi du gaztelania euskara ez den beste hizkuntza batekin uztartzeak: bi hizkuntza edo gehiagoren arteko konbinazioen % 89,2 hartzen ditu, 2016ko % 79,3ren aldean.

Nafarroako hizkuntza zonifikazioaren arabera ere aldeak nabarmenak dira. Eremu euskaldunean, biztanleen % 67,1ek erabili ohi ditu bi hizkuntza edo gehiago etxean. Eremu mistoan, ehunekoa % 19,7ra jaisten da, eta eremu ez-euskaldunean, % 13,5era.

Konbinatzen diren hizkuntzak ere aldatu egiten dira hizkuntza-eremuaren arabera. Eremu euskaldunean, bi hizkuntza edo gehiago erabiltzen dituztenen % 93,3k gaztelania eta euskara uztartzen ditu. Eremu ez-euskaldunean, aldiz, gaztelania eta euskara ez den beste hizkuntza bat erabiltzea da nagusi, konbinazioen % 84,1 hartzen baitu. Gaztelaniak eta euskarak % 12,2 osatzen dute, 2016ko % 32,1en aldean.

Etxean hizkuntza bakarra erabiltzen dutenen artean, gaztelaniak ere presentzia irabazi du. Haren proportzioa % 69,2tik % 84,5era igaro da eremu euskaldunean, eta % 72,7tik % 89,4ra Iparraldeko eremuan, lurralde-banaketaren arabera.

Gaztelania eta euskara dira Nafarroako etxeetan gehien erabiltzen den hizkuntza-konbinazioa

Udalerriaren tamainaren arabera ere badira aldeak. 2.000 biztanlera arteko udalerrietan, biztanleen % 30,7k erabili ohi ditu bi hizkuntza edo gehiago etxean, 2.001 eta 10.000 biztanle bitarteko udalerrien % 25,9ren eta 10.000 biztanletik gorakoen % 18,1en aldean. Udalerri txikienen eta handienen arteko aldea handitu egin da: 2016an hiru puntu portzentual izatetik, 2025ean 12,6ra izatera.

Konbinatzen diren hizkuntzak ere aldatu egiten dira udalerriaren tamainaren arabera. Bi hizkuntza edo gehiago erabiltzen dituztenen artean, gaztelaniak eta euskarak osatutako konbinazioak kasuen % 79,4 hartzen ditu 2.000 biztanlera arteko udalerrietan, 10.000 biztanletik gorakoen % 49,7ren aldean.

Nazionalitatea eta hizkuntzak

Nazionalitateak ere aldeak adierazten ditu etxeko hizkuntzen erabileran. Atzerriko nazionalitatea duten biztanleen % 56,4k erabili ohi ditu bi hizkuntza edo gehiago etxean, Espainiako nazionalitatea duten biztanleen % 19,5en aldean. 2016tik, proportzioa handitu egin da bi taldeetan; hala ere, hazkundea handiagoa izan da Espainiako nazionalitatea dutenen artean (11,8 puntu portzentual), atzerriko nazionalitatea dutenen artean baino (6,5 puntu).

Hizkuntza-konbinazioak ere nabarmen aldatzen dira. Bi hizkuntza edo gehiago erabiltzen dituzten Espainiako nazionalitatea duten biztanleen artean, % 71,4k gaztelania eta euskara konbinatzen ditu. Atzerriko nazionalitatea dutenen artean, berriz, % 96,6k gaztelania euskara ez den beste hizkuntza batekin konbinatzen du.

Azken aukera horrek ere gero eta pisu handiagoa du Espainiako nazionalitatea duten biztanleen artean. Talde horretan, gaztelania beste hizkuntza batekin uztartzen dutenen proportzioa % 18,7tik % 28,1era igaro da 2016tik 2025era.

Eremu euskaldunean, biztanleen % 67,1ek bi hizkuntza edo gehiago erabiltzen ditu etxean

Nastaten datuek bi joera erakusten dituzte aldi berean. Etxean bi hizkuntza edo gehiago erabiltzea hazi egin da inkestak bereizten dituen talde guztietan: sexuaren, adinaren, nazionalitatearen, ikasketa-mailaren, diru-sarreren, jarduera-egoeraren, udalerriaren tamainaren eta Nafarroako eremuaren arabera.

Baina talde guztiek ez dituzte hizkuntza berberak hitz egiten. Gaztelania eta euskara nagusi dira Iparraldeko eremuan, eremu euskaldunean eta 60 urteko edo gehiagoko pertsonen artean. Gaztelania eta beste hizkuntza bat konbinatzea, berriz, nagusi da atzerriko nazionalitatea duten biztanleen artean, Hegoaldean eta eremu ez-euskaldunean. Gazteen artean, bi errealitate horiek ia berdintasunean bizi dira.

Nork erabiltzen duen hizkuntza bat baino gehiago etxean

Nafarroako etxeetan bi hizkuntza edo gehiago erabiltzea aldatu egiten da ikasketa-mailaren, diru-sarreren eta sexuaren arabera

Nafarroako Estatistika Institutuaren (Nastat) 2025eko Gizarte eta Bizi Baldintzen Inkestak etxean bi hizkuntza edo gehiago erabiltzea ere aztertzen du, hezkuntza-mailaren, familia-errenten eta sexuaren arabera. Datuek talde horien arteko aldeak erakusten dituzte, nahiz eta guztietan handitu den hainbat hizkuntza erabiltzen dituzten pertsonen proportzioa 2016tik.

Ikasketa-mailak adierazten du alde nagusietako bat. Ehunekorik handiena bigarren hezkuntzako bigarren etapa edo bigarren hezkuntzaz osteko ikasketak amaitu dituztenen artean erregistratu da, % 27,6rekin. Ondoren datoz goi-mailako ikasketak dituzten pertsonak (% 22,5ekin) eta bigarren hezkuntzako lehen etapa edo hezkuntza-maila txikiagoa dutenak (% 18,2rekin).

2016an, hiru taldeek ehuneko askoz txikiagoak zituzten, % 6,8 eta % 10,8 bitartekoak. Hala ere, hizkuntza-konbinazioen bilakaera ez da berdina izan talde guztietan. Etxean bi hizkuntza edo gehiago erabiltzen dituzten goi-mailako ikasketadunen artean, gaztelaniak eta euskarak pisua irabazi dute: % 61,9tik % 73,5era igaro da konbinazio horren proportzioa. Beste bi ikasketa-mailetan, konbinazio horrek presentzia galdu du.

Diru-sarrera ertain-altuak eta altuak dituzten etxeetan, biztanleen % 24,5ek erabili ohi ditu bi hizkuntza edo gehiago

Aldeak txikiagoak dira etxeetako diru-sarrerei erreparatuz gero. Diru-sarrera ertain-altuak eta altuak dituzten etxeetan, biztanleen % 24,5ek erabili ohi ditu bi hizkuntza edo gehiago. Ehunekoa % 22,5ekoa da diru-sarrera baxuak eta ertain-baxuak dituztenen artean, eta % 21,4koa maila ertainean.

2016an egoera bestelakoa zen, hainbat hizkuntzaren erabilera % 16,3ra iristen baitzen diru-sarrera altueneko taldean, diru-sarrera baxuko eta ertain-baxuko mailaren % 9,6ren eta maila ertaineko % 9,2ren aldean. Ordutik, diru-sarrera altueneko taldearen eta beste bi taldeen arteko aldea murriztu egin da.

Sexuaren arabera, gizonen % 24,1ek erabili ohi ditu bi hizkuntza edo gehiago etxean, emakumeen % 20,1en aldean. 2016an, ehunekoak % 10,5ekoak eta % 9,3koak ziren, hurrenez hurren. Hala, aldea 1,2 puntu portzentualetik 4 puntura igaro da.

Hala ere, gizonen eta emakumeen arteko aldea askoz txikiagoa da zein hizkuntza konbinatzen dituzten aztertzean. Etxean bi hizkuntza edo gehiago erabiltzen dituztenen artean, gaztelaniaren eta euskararen konbinatzeak duen pisuaren aldea 12,1 puntu portzentualetik 0,5 puntura soilik murriztu da 2016tik 2025era.