Terapeuta, lankide eta medium ere bai: horrela erabiltzen dugu benetan AA

Azterlan batek adimen artifizialaren erabilera errealeko milaka kasu aztertu ditu, eta teknologia honek eguneroko bizitzan gero eta presentzia handiagoa duela ondorioztatu du. Aldi berean, erabakiak, sormena eta babes emozionala haren esku uztearen arriskuaz ohartarazi du

Egilea:  José Poza
Argazkia:  Shutterstock
Hitz kopurua:  710
Irakurketa denbora:  Lau minutu

Adimen artifiziala jada ez da testuak idazteko, programatzeko edo informazioa bilatzeko soilik erabiltzen. Gero eta jende gehiagok jotzen du harengana bizitza antolatzeko, erabakiak hartzeko, harreman pertsonalei buruzko aholkuak eskatzeko edo babes emozionala bilatzeko. Erabilera-kasuen 12.637 azterketatan oinarritutako ikerketa batek ondorioztatu du AAk etengabe zabaltzen duela bere aplikazio-eremua; alabaina, zalantza berriak ere sortzen ditu, lehen gizakienak baino ez ziren gaitasunak zenbateraino ari garen haren esku uzten.

Adimen artifizial sortzailea azaleratu zenetik igarotako hiru urte eta erdian, teknologia honi buruzko eztabaidak haren ahalmen ekonomikoan eta aurrerapen teknikoetan oinarritu dira, batez ere. Hala ere, erabiltzaileek sarean partekatutako milaka esperientziatatik abiatuta egindako AI in the Wild 2026 azterlanak beste gai bati erreparatu dio: pertsonek tresna hauek beren egunerokoan benetan nola erabiltzen dituzten.

Ikertzaileek Reddit, Quora, LinkedIn, TikTok eta YouTube bezalako plataformetatik ateratako 12.600 erabilera-kasu baino gehiago aztertu zituzten. Haien ondorio nagusia da adimen artifiziala ez dela zeregin batzuk beste batzuez ordezkatzen ari; aitzitik, etengabe zabaltzen ari dela erabilgarri zaion jarduera-sorta. Urtero erabilera berriak agertzen dira, eta lehengoek ere hazten jarraitzen dute, tresna hauek darabiltzaten pertsonen kopurua handitu ahala.

Produktibitate-tresna bat baino gehiago

Aldaketarik deigarrienetako bat norberaren ongizatearekin lotutako erabilerek hartu duten garrantzia da. Bigarren urtez jarraian, terapia edo babes emozionala da adimen artifizialaren erabilerarik ohikoena. Ikertzaileek 1.400 adibide baino gehiago identifikatu zituzten, aztertutako kasu guztien % 11, hain zuzen, aurreko urtean erregistratutako proportzioaren bikoitza baino gehiago.

Erabilera horrekin batera, antzeko beste batzuk ere ageri dira: bikote-harremanei buruzko aholkuak eskatzea, gatazka pertsonalak bideratzea, lan-elkarrizketak prestatzea edo mezu zail bati erantzuteko modurik egokiena aurkitzea. Kasu askotan, erabiltzaileek ez dute nahi adimen artifizialak beste pertsona batzuk ordezkatzea; aitzitik, beren burua epaituak izateko beldurrik gabe adierazteko gune bat izatea bilatzen dute.

Babes emozionala da oraindik ere adimen artifizialaren erabilera nagusia, nahiz eta ikertzaileek gogorarazten duten txatbotek ez dituztela osasun mentaleko profesionalak ordezkatzen

Azterlanak gero eta zabalduago dagoen beste fenomeno bat ere jaso du: pertsona batzuek izena jartzen diete adimen artifizialeko laguntzaileei, nortasuna egozten diete, edota galeraren sentsazioa izaten dute teknologia horiek bertsioz aldatzen direnean.

Egileek beste hedabide batzuek jada dokumentatutako hainbat kasu aipatzen dituzte: AAri lotutako psikosi-kasuak, txatbotekin izandako harreman sentimentalak eta sufrimendu emozional larriko pasarteak, horietako batzuk heriotzan amaitutakoak.

Hamilton Morrin Londresko King’s Collegeko ikertzaileak adierazi duenez, osasun mentaleko arreta jasotzeko itxaron-zerrenda luzeek neurri batean azaltzen dute gero eta jende gehiagok adimen artifizialera jotzea babes emozionalaren bila, baina ohartarazi du sistema horiek ez dutela profesional kualifikatu bat ordezkatzen.

AAk gure ordez pentsatzen duenean

Txostenak “thinkslop” deritzon fenomenoa jorratzen du, hau da, pertsonek egin ohi zituzten hausnarketa-prozesuak adimen artifizialaren esku uzteko joera.

Ikertzaileen ustez, arrisku hori adimen artifizialari arazo bati buruz hausnartu aurretik ideiak sortzeko eskatzen zaionean agertzen da, baita testuak ia osorik idazten dituenean edo haren erantzunak azterketa kritikorik gabe onartzen direnean ere. Haien iritziz, jarrera horrek aukerak galtzea dakar sormena garatzeko, memoria lantzeko edo norberaren argudioak eraikitzeko.

Azterlanak ez du proposatzen tresna horiek alde batera uztea. Aitzitik, pentsamendua hobetu dezaketela defendatzen du, baldin eta ideia bat proban jartzeko, kontraargudioak bilatzeko edo arrazoibide baten ahulguneak detektatzeko erabiltzen badira. Aldea tresna horiek solaskide kritiko gisa erabiltzean dago, eta ez pentsatze-prozesuaren ordezko gisa.

Iraultza isila lan-munduan

Lan-esparruan ere antzemandako erabileren zati handi bat biltzen da. Aztertutako ehun kasu nagusietatik hirurogeita hiru lanarekin lotuta daude, edo bai eremu profesionalean bai pertsonalean aplika daitezke. Horien artean daude erabakiak hartzeko laguntza, aholkularitza profesionala, zereginen automatizazioa, hizkuntza naturalaren bidezko programazioa eta ekintzak automatikoki gauzatzeko gai diren agenteen erabilera.

Hala ere, azterlanak erakusten duen eraldaketa eztabaida publikoan iradoki ohi dena baino askoz apalagoa da. Enpresa gehienetan, adimen artifiziala dokumentuak laburtzeko, zirriborroak prestatzeko, informazioa antolatzeko edo zeregin errepikakorrak gutxitzeko erabiltzen da batez ere. Antolaketa-mailako aldaketa handiak oraindik ez dira ohikoak, eta lortutako onurak aurreztutako denboraren arabera neurtzen dira nagusiki, ez negozioaren erabateko eraldaketagatik.

Gaur egun enpresek adimen artifizialari esker lortzen dituzten onura gehienak produktibitatearen hobekuntza txikietatik datoz, ez errotiko aldaketetatik.

Ikertzaileek antzemandako beste fenomeno bat “itzaleko erabilera” deiturikoa da. Langile askok adimen artifiziala erabiltzen dute arduradunei jakinarazi gabe, barne-arauak urratzeko beldurrez, mesfidantzarik ez sortzeagatik edo teknologia horrek lanpostuak ordezkatuko dituen izua ez elikatzearren.

Azterlanak ez du ez ikuspegi apokaliptikorik ez garaipen-zaletasunik erakusten; aitzitik, ondorioztatzen du adimen artifiziala pixkanaka txertatzen ari dela testuak idaztea edo irudiak sortzea baino askoz harago doazen eguneroko jardueretan. Kontua jada ez da soilik adimen artifizialak zer egin dezakeen, baizik eta zein zeregin gorde nahi ditugun pertsonentzat eta zein nahiago dugun makinekin partekatu.