‘Askatasunaren botilak’ martxak Nafarroako 800 ikasle bildu ditu

Nafarroako Memoriaren Institutuak urtero antolatzen duen jarduerak San Kristobal gotorlekutik ihes egindako presoen ibilbidea egiten du

  Egilea: Lander Bolado
  Argazkia: navarra.es
  Hitz kopurua: 258
  Irakurketa denbora: Minutu 1

Nafarroako bederatzi ikastetxetako zortziehun ikaslek GR-225 ibilbideko bi zati egin dituzte maiatzaren 6an, 7an, 11n eta 14an, 1938ko maiatzaren 22an San Kristobal gotorlekutik ihes egindako presoen bidea erreproduzitzen duen mendi-ibilbidea. Parte-hartzaileen kopurua ez da kasualitatea izan: duela 88 urte ihes egin zuen preso bakoitzeko parte-hartzaile bat.

Askatasunaren botilak’ martxaren zortzigarren edizioa da aurtengoa, eta ‘Eskolak memoriarekin’ hezkuntza programak itxiko du ikasturtea. Nafarroako Memoriaren Institutuak antolatzen du, Nafarroako Gobernuko Memoria eta Bizikidetza, Kanpo Ekintza eta Euskara Departamentuaren mendekoak.

Ibilbidean zehar, ikasleek ‘Askatasunaren Botilak’ eraman zituzten, barruan presoen argazkiak eta espetxean egon ziren bitartean eskuz idatzitako gutunak dituztenak. Fermin Ezkieta ikertzaileak ihesaldiaren xehetasunak azaldu zituen atxiloketak eta hilketak gertatu ziren lekuetan. Nafarroako Gobernuko Ingurumen ataleko Basozainak taldeko kideek ere lagundu zieten ikasleei.

Maiatzaren 11ko etapa Olaben amaitu zen, Nafarroan desobiratu den lehen hilobietako batean. 2016an, Nafarroako Gobernuak ihes egindako 16 presoren gorpuzkiak berreskuratu zituen, atxilotu eta hurrengo egunean epaiketarik gabe erail zituztenak. Bi bakarrik identifikatu dira orain arte.

Maiatzaren 14an, ostegunean, Sorogainetik abiatu zen bigarren etapa, GR-225aren azken zatia. Azken zatian, Urepeleko Oinarrizko Eskolako haurrak ikasleekin batera joan ziren. Herri horretara iritsi zen Jovino Fernández, ihesaldia arrakastaz burutzea lortu zuen hiru presoetako bat. Martxa Ezkaba mendiko San Kristobal gotorlekuko preso guztien oroimenez egindako eskulturaren aurrean amaitu zen.

Ana Ollo lehendakariorde eta kontseilariak azpimarratu du jarduerak iraganari eta etorkizunari begiratzen diola: “Memoriaz hitz egitea ez da iraganaz bakarrik hitz egitea, baizik eta, batez ere, etorkizunaz. Ez beste inorentzat, ez inon, izugarrikeria haiek berriro errepikatuko ez diren etorkizuna”.