Irakurketa denbora: 2 Minutu
Txinako eta Estatu Batuetako ikertzaile talde batek argi infragorria seinale ikusgarri bihurtzeko gai diren lentillak sortzea lortu du. Lentilla horiek iluntasunean ikusteko aukera ematen dute ekipo astun baten edo inolako bateriaren beharrik gabe.
‘Cell’ aldizkarian argitaratutako aurkikuntza hori erreskate-eragiketetatik komunikazio sekretuetara alda dezakeen jauzi teknologikoa da. Orain arte erabili izan ohi diren gaueko ikusmeneko betaurrekoekin alderatuta, lentilla hauek guztiz gardenak dira eta aldi berean argi normala zein infragorria ikustea ahalbidetzen dute.
Lentilla horiek argi infragorria xurgatzeko gai diren nanopartikulak erabiltzen dituzte. Hala, 800 eta 1.600 nm bitarteko tartean dauden gertuko uhin infragorrien luzerak detektatzeko aukera ematen dute eta giza begiarentzat ikusgarriak diren uhin-luzera bihurtzen dituzte, hala nola 400 eta 700 nanometro artekoak.
Txinako Zientzia eta Teknologia Unibertsitateko Tian Xue neurozientifikoaren taldeak lehenago frogatu zuen nanopartikula horiek ikusmen infragorria ahalbidetzen zutela saguen erretinan zuzenean injektatuz, baina hain inbaditzailea ez zen aukera bat diseinatu nahi zuten.
Konponbidea nanopartikula berezi horiek polimero malguekin eta ez-toxikoekin konbinatuz lortu dute, ohiko lentilla bigunetan erabiltzen diren material berberak hain zuzen ere. Emaitza 800 eta 1.600 nanometro arteko argi infragorria xurgatzen duten eta gure begiek hauteman ditzaketen koloreetan eraldatzen duten ukipen-lenteak dira.
Hobe begiak itxita
Ikertzaileek aurkikuntza bitxi bat egin zuten gizakiekin egindako probetan: ikusmen infragorriak hobera egiten du begiak ixten direnean. “Hurbileko argi infragorria guretzat ikusgarria den argia baino eraginkortasun handiagoz sartzen da betazalean eta, ondorioz, interferentzia gutxiago dago”, azaldu du Xuek.
Parte-hartzaileek morse kodearen antzeko keinu-seinaleak detektatzea eta argi infragorriaren norabidea zehaztasun osoz zehaztea lortu zuten. Lentillarik gabe, ostera, ezin zuten ezer ikusi iluntasunean.
Animaliekin egindako probek sistemaren eraginkortasuna berretsi dute. Lentillak zeramatzaten saguek nahiago zituzten kutxa ilunak argi infragorriz argiztatutako haien aldean, eta lentillak ez zituzten saguek, berriz, ez zuten inolako lehentasunik.
Gainera, ikertzaileek beste erantzun fisiologiko batzuk ere behatu zituzten, hala nola saguen begi-niniak argi infragorriaren aurrean uzkurtzen zirela eta garuneko irudiek aktibazioa erakutsi zuten garunaren ikusizko prozesamendu-zentroetan.
Espektro ikusezinaren koloreak
Lentilla horien ezaugarri deigarrienetako bat kolore espezifikoetan uhin-luzera infragorriak kodetzeko duten gaitasuna da. 980 nanometroko uhinak, adibidez, urdin ikusten dira; 808 nanometrokoak berde; eta, 1.532 nanometrokoak gorri hautematen dira.
Funtzionaltasun horrek, gauez ikusteko aukerak zabaltzeaz gain, daltonismoa duten pertsonei normalean detektatu ezin dituzten koloreak bereizten lagun diezaieke.
Xue-ren arabera, aplikazioak iluntasunean ikustea baino askoz haratago doaz. “Argi infragorri keinukaria segurtasun, erreskate, zifratze edo faltsutze-kontrako inguruneetan informazioa transmititzeko erabil liteke”, adierazten du ikertzaileak.
Oraingoz, lentillek murrizketa batzuk dituzte. LED iturrietako infragorri-erradiazioa bakarrik detektatzen dute eta erretinarekiko hurbiltasunak irudiak barreiatzen ditu, xehetasun finak mugatuz. Arazo hori konpontzeko, taldeak bereizmen handiagoa eskaintzen duten betaurreko batzuk garatu zituen teknologia bera erabiliz.
Berehalako helburua argi infragorriaren maila baxuagoak detektatzeko sentsibilitatea handitzea da. “Espazio-bereizmen zehatzagoa eta sentikortasun handiagoa duen ukipen-lente bat egitea espero dugu”, aurreratu du Xuek.
