Irakurketa denbora: 2 Minutu
Datozen hamarkadetan Euskadiko landa eremua bizirik jarrai dezan bermatzea. Hori da Eusko Jaurlaritzak eta Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako Foru Aldundiek elkarrekin aurkeztutako “Belaunaldi Erreleborako Estrategia Integralaren” helburua. Planak, datozen hiru urtetarako 25 milioi euro baino gehiagoko aurrekontuarekin, hurrengo hamarkadan 1.250 gazte nekazaritzara erakartzea lortu nahi du eta, horrela, zahartzen ari den sektorearen oreka berrezarri.
Ekimenak arreta jartzen du ekonomikoki errentagarriak diren 1.500 nekazaritza-ustiapenen gainean, zeinen jabeak erretiratuta dauden edo erretiratze-adinera hurbiltzen ari diren. Horietatik, gutxi gorabehera, 750ek ez dute identifikatuta nork jarraituko duen jarduerarekin. Beraz, epe labur eta ertainean haien biziraupena arriskuan dago. Erreleborik gabeko ustiapen horiek dira planaren lehentasunezko jarduketa-gunea.
Egoera honi aurre egiteko, aktibatu berri den estrategia zortzi esku-hartze arlotan egituratzen da, 22 neurri zehatzekin, hainbat fronte jorratuz: hesi administratibo eta finantzarioetatik hasi eta gaur egun lehen sektoreak jasaten duen aitortza sozialaren gabeziaraino.
Etorkizunera begira
Ekintza nabarmenen artean, Eusko Jaurlaritzako Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantzako sailburu Amaia Barredok azaldu duenez, bi sentsibilizazio kanpaina abiatuko dira euskal ekonomian lehen sektoreak duen garrantzia ikusarazteko eta nekazaritza-bokazio berriak erakartzeko.
Planaren alderdi berritzaile bat Foru Aldundiek kudeatutako bitartekaritza bulegoen sorrera da. Zentro horiek topaguneak izango dira beren jarduera jarraituko duen inor ez duten nekazarien eta lurra lantzeko interesa duten gazteen artean, ezagutza eta baliabideen transmisioa erraztuz.
Gaztenek programa, nekazari berrien instalaziora bideratua, ere berrikusiko eta indartuko da bere eraginkortasuna hobetzeko. Aldi berean, laguntza-lerro berriak aktibatuko dira aldi baterako nekazaritza-test guneak laguntzeko eta ustiategietako belaunaldi-txandakatzea sustatzeko, erretiratze adinera hurbiltzen ari diren edo jada erretiratuta dauden titularrei zuzenean onura emanez.
Kreditu-sarbidea errazteko, SENDOTU finantza-tresna indartuko da, gazteei maileguak bermatuko dizkiena beren jardueraren lehen urteetan. Ekimen honek 9,75 milioi euroko aurrekontua izango du, hasierako kapital nahikorik ez dutenentzat nekazaritza-jardueraren hasiera erraztuz.
Belaunaldi Erreleborako Estrategia jada aktibatuta dago eta datozen hilabeteetan hainbat ekintza aurrera eramango dira. Horien artean, nabarmentzekoak dira Nekazari Gazteen Estatutuaren (EPJA) aldaketa eta aldi baterako nekazaritza-testetarako eta belaunaldi-txandakatzea sustatzeko laguntza-agindu espezifiko baten elaborazioa.
Maiatza eta ekainerako aurreikusita dago sentsibilizazio kanpainaren lehen fasearen abiatzea, baita bitartekaritza bulegoen martxan jartzea eta txandakatzerik gabeko ustiategien identifikazioa ere.
Planak beste ekimen batzuk ere aurreikusten ditu, hala nola hezkuntza arautuko curriculum-profilen berrikuspena Hezkuntza Sailarekin koordinatuta, eta gaztetze-ikuspegia LEADER Estrategian txertatzea, landa-garapenaren ikuspegi berri bat bultzatuz.
Nekazaritza sektorea gazteei hurbiltzeko, berariazko gida bat eta informazio-liburuxka bat prestatuko dira, euskal notaritzetan ere eskuragarri egongo direnak, ustiategien transmisioaren alderdi legalak errazteko. Horrez gain, Euskadin nekazaritzarik ezaren gizarte- eta lurralde-kostuari buruzko azterlan bat eskatuko da.
Estrategia honen bidez, Eusko Jaurlaritzak eta foro aldundiek berretsi egiten dute landa-garapeneko eredu jasangarri, inklusibo eta belaunaldien arteko baten aldeko konpromisoa.
