Nafarroako Gobernuak buloen eta desinformazioaren aurkako kanpaina berri bat abiatu du, herritarrak albisteak partekatu aurretik beren egiazkotasuna egiaztatzera animatzeko. ‘Ez esan lorokeriarik’ lelopean, ekimenak sare sozialetan eta beste kanal digital batzuetan zabaltzen diren edukien aurrean jarrera kritikoa sustatzea du helburu.
Ekimen instituzional honen bigarren edizioa da, iazko ‘Ez zaitzatela nahas’ kanpainaren ondoren. Mezu nagusiak azpimarratzen du albiste faltsuen hedapena, neurri handi batean, beren egiazkotasuna ziurtatu gabe partekatzen dituzten pertsonen mende dagoela.
Biztanleen % 85ek uste du albiste faltsuak arazo bat direla Foru Komunitatean
Fenomeno horrek sortzen duen kezka datuetan ere islatzen da. Analisi eta Prospektiba Bulegoak egindako Nafarroako herritarrek erakunde eta zerbitzu publikoekiko duten konfiantzari buruzko 2025eko inkestaren arabera, biztanleen % 85ek uste du albiste faltsuak arazo bat direla Foru Komunitatean.
Albiste faltsuak detektatzeko gida
Kanpainak kartelak, bideoak eta gaztelaniaz zein euskaraz dagoen webgune bat biltzen ditu, informazioa zazpi urratsetan egiaztatzeko gida praktiko batekin. Besteak beste, albistea nork argitaratu duen ikertzea, egilea identifikatzea, edukia osorik irakurtzea eta argitalpen-data egiaztatzea gomendatzen du.
Informazio bera beste hedabide batzuetan bilatzea eta egiaztapenean espezializatutako plataformetara jotzea ere gomendatzen du, hala nola Maldita.es, Newtral eta EFE Verifica atarietara. Gainera, webguneak argazkien jatorria arakatzeko eta adimen artifizialaren bidez manipulatutako irudiak detektatzeko tresnak ere biltzen ditu.
Ekimenak deepfakeen inguruko ohartarazpena ere egiten du, adimen artifizialaren bidez aldatutako edo sortutako bideoak, audioak edo irudiak benetako pertsonei adierazpenak edo ekintzak faltsuki egozteko erabiltzen direnak.
Hedapena hedabideetan eta sare sozialetan
Foru Gobernuak 100.000 euro bideratuko ditu kanpainara, eta prentsan, tokiko aldizkarietan, irratietan, telebistetan, markesinetan, sare sozialetan eta beste espazio publiko batzuetan zabalduko da. Sare sozialetan eragina duten pertsonen laguntza ere izango du, mezuak hedatu ahal izateko.
Ekimenak kazetaritza profesionala eta iturri fidagarriak defendatzen ditu desinformazioari aurre egiteko tresna gisa, eduki engainagarriak zabaltzen dituzten profil anonimoen eta webguneen aurrean.
Albiste bat egiaztatzeko gakoak
- Iturria: egiaztatu zein hedabidek edo webgunek argitaratu duen informazioa.
- Egiletza: identifikatu nork sinatzen duen edukia.
- Irakurketa: irakurri albiste osoa, ez titularra bakarrik.
- Data: egiaztatu noiz argitaratu den.
- Web-helbidea: aztertu domeinua jatorrizko iturriari dagokion.
- Kontrastea: bilatu informazio bera beste hedabide batzuetan.
- Egiaztapena: kontsultatu Maldita.es, Newtral eta EFE Verifica bezalako plataformak
