Egilea: Naroa Salgado Pérez • Save the Children
Argazkia: Save the Children/David Thompson
Hitz kopurua: 508
Irakurketa denbora: 3 Minutu
Zazpi segundoan behin, munduko neska bat ezkontzera behartzen dute. Besarkada bat eman, argazki bat atera edo mezu bat bidali ahal izango zenukeen une labur horretan, adingabe batek bere haurtzaroa betiko atzean geratzen dela ikusten du. Errealitate ikaragarria da: urtean 12 milioi neska baino gehiago 18 urte bete baino lehen ezkontzera behartzen dituzte. Horietako asko, baita 15 urte bete aurretik ere.
Haurren ezkontza genero-indarkeria modu krudel eta normalizatuenetako bat da. Nesken oinarrizko eskubideak urratzeaz gain, desberdintasun, abusu eta pobrezia-bizitzara kondenatzen ditu. Eskolara joan beharrean, askok ikasketak uzten dituzte; jolastu beharrean, aukeratu ez zuten etxe bat zaintzen dute; etorkizunarekin amets egin beharrean, fisikoki eta emozionalki prestatuta ez dauden helduaroan harrapatuta geratzen dira.
Gaur egun, munduan 650 milioi emakume baino gehiago neska zirela ezkontzera behartu zituzten. Praktika hori, nahiz eta herrialde askotan legez kanpokoa izan, sakon errotuta dago oraindik desberdintasun, pobrezia eta bazterkeria-testuinguruetan. Niger, Afrika Erdiko Errepublika eta Txad dira haurren ezkontza-tasa handienak dituzten herrialdeak, adin-nagusitasunera iritsi aurretik ezkondutako nesken % 60 baino gehiagorekin. Hegoaldeko Asian, aurrerapenak egon diren arren, eskualdeak haurren ezkontza kopuru handiena biltzen jarraitzen du, India buru delarik.
Gaur egun, faktore kezkagarrienetako bat klima-aldaketak arazoaren eragile berri gisa duen rola da. Lehorteen edo uholdeen ondorioz uztak galtzen diren eremuetan, familia askok haurrak ezkontzera jotzen dute bizirauteko estrategia desesperatu gisa. Presio ekonomikoa murrizteko eta, kasu batzuetan, diru-sarrerak ezkonsariaren bidez lortzeko modu bat da. Save the Children-en datuen arabera, nesken behartutako hiru ezkontzatik bi inguru klimarekiko oso kalteberak diren eskualdeetan gertatzen dira, hala nola Hego Sudanen, Etiopian, Malawin edo Bangladeshen.
Gatazka armatuak ere rol garrantzitsua du. Gerra eta ezegonkortasun-inguruneetan, neskak bereziki kalteberak dira. 90 milioi adingabe inguru bizi dira gatazkek eragindako eremuetan, eta testuinguru horietan ezkontza behartua izateko arriskua %20 handitzen da. Askotan, babes-modutzat edo segurtasun-gabeziarako irteeratzat hartzen da, baina emaitza beti bera da: haurtzaro galdua.
Muturreko pobrezia
Familia pobreetako neskek lau aldiz aukera gehiago dituzte ezkontzeko baliabide gehiago dituzten etxeetan jaiotakoek baino. Muturreko pobrezia-egoeretan, alaba bat ezkontzeak karga txikiagoa edo une bateko konponbidea ekar dezake. Hala ere, ondorioak suntsitzaileak dira: haurdunaldi goiztiarrak, osasun-arazoak, etxeko indarkeria, depresioa eta eskola uztea, besteak beste.
Egoera horren aurrean, aldaketa posible dela frogatzen duten erresistentzia-adibideak daude. Sierra Leonan edo Senegalen, besteak beste, Kpemeh edo Penda izeneko neskek ezkontza inposatuak saihestea lortu dute euren erabakitasunari esker eta hainbat erakundek egindako lanari esker, hala nola Save the Childrenek. Ekimen horiek emakumeen ahalduntzea, hezkuntzarako sarbidea, laguntza psikologikoa eta gizarte-mobilizazioa sustatzen dituzte, sakon errotutako gizarte-arauak eraldatzeko.
Kasu batzuetan, neskek gurasoek atzera egitea eta ikasteko eta beren bizitzari buruz erabakitzeko duten eskubideari lehentasuna ematea lortzen dute. Eskolan geratzen den neskato baten ezkontzeko aukerak izugarri gutxitzen dira. Horregatik, hezkuntza praktika hori desagerrarazteko tresnarik boteretsuenetako bat dela aintzatesten da.
Haurren ezkontza ez da gertaera isolatua, ezta ondoriorik gabeko ohitura kulturala ere. Milioika bizitza suntsitzen dituen indarkeria sistematikoko modu bat da. Eta aurrerapausoak eman diren arren, oraindik bide luzea dago egiteko. Praktika hori gelditzea posible ez ezik, premiazkoa ere bada. Neskato bakar batek ere ez lukeelako haurtzaroa eten behar aukeratu ez zuen aliantza batengatik.
