Irakurketa denbora: 3 Minutu
Ongizatea, Gazteria eta Erronka Demografikoa Sailak haurtzarorako eta nerabezarorako laguntza telefonikoa eskaintzen dien Zeuk Esan zerbitzuari dagokion 2024ko txostena aurkeztu du. Zerbitzu horrek 15 urte beteko ditu aurten eta pasa den urteaz geroztik 24 orduko zerbitzua eskaintzen du 365 egunetan.
Aurkeztutako datuen arabera, Zeuk Esan zerbitzuak 2.197 kontsulta jaso zituen iaz. Guztira, 1.345 pertsona (aurreko urtean baino 97 gehiago) jarri ziren harremanetan zerbitzuarekin, azken 12 urteetako kopururik handiena izanik. Maiatzean eta ekainean izan ziren kontaktu eta kontsulta gehien.
Jasotako 2.197 kontsultetatik, 1.290 adingabeek egin zituzten eta 907 helduek. Deitu zuten adingabeen % 62k 16-17 urte zituzten, % 30ek 12-15 urte artean, eta % 8k 12 urte baino gutxiago. 12 urtetik beherako adingabeen kopuruak gora egin du nabarmen, 2023an 17 izan baitziren zerbitzua erabili zuten gaztetxoek eta iaz, berriz, 68 izan ziren. Zerbitzuarekin harremanetan jarri ziren adingabeen sexuari dagokionez, % 59 neskak izan ziren, % 40 mutilak eta % 1 bestelako bat.
Kontsultak egiteko bideei dagokienez, adingabeen % 95 telefonoa erabili zuen. Azpimarratzekoa da 2024an, lehen aldiz, 22 adingabek Instagram erabili zutela arreta eskatzeko. Helduen kasuan, % 90ek telefonoz kontaktatu zuen zerbitzuarekin eta % 10ek, berriz, posta elektronikoz.
Adingabeek egindako kontsulten % 39 ondoez psikologikoarekin lotuta zeuden (antsietatea, depresioa, hitz egiteko beharra, tristura…). Kontsulten % 14ren arrazoia berdinen arteko jazarpena izan zen (irainak, indarkeria fisikoa, isolamendua). Gainera, 145 kontsulta familia-harremanetan oinarritu ziren (gurasoen aldetik maitasun falta, komunikazio eza, banaketa-prozesuak…). Proportzio txikiagoan agertzen dira sexualitateari buruzko zalantzak edo kezkak (81 kasu) edo genero-indarkeria salaketak (12 kasu).
“Adingabeen eta nerabeen aurkako indarkeria giza eskubideen aurkako indarkeria da. Gure gizarteko kolektibo babesgabeenetako baten aurkako eraso zuzena da: haurrak. Indarkeria mota honek pertsona errugabeen bizi-proiektuak higatu eta hausten ditu”, azpimarratu du Nerea Melgosa sailburuak.
Urtebete arreta eskaintzen
2024ko txostenak askotariko adibideak jasotzen ditu artatutako kasuen tipologian:
- 16 urteko neska baten deia mutil batekin harremana amaitu ondoren. Neskak kontrola, jeloskortasuna eta tratu txar psikologikoa jasan zituen mutilaren aldetik.
- Pertsona anonimo baten deia, 3 urteko neska batek jasaten dituen tratu txarrei buruzko informazioarekin. Deitzen duena beheko pisuan bizi den bizilaguna da.
- 16 urteko adingabe baten aitaren deia. Semearen lagun batek, amarekin eztabaida larri baten ondoren, etxera ez itzultzea erabaki du.
- 13 urteko mutil baten deia. Triste eta baztertuta sentitzen da. Bi hilabete daramatza bere koadrilako jendearekin harremanak izateko arazoak izaten.
- 14 urteko mutil baten amaren deia, semea eskolan jazarpena jasaten ari dela jakin berri du.
- 14 urteko neska batek idatzi du bere lagun bat bere burua zauritzen ari dela uste duelako.
Melgosa sailburuak adierazi duenez, “iaz telefono-zerbitzuan jasotako deien eta kontaktuen kopuruak gora egin du, hein handi batean, Zeuk Esan gero eta ezagunagoa delako eta, gainera, duela urtebete 24 orduz eta 365 egunez jarduten duelako. Haurrak, 2024an onartutako Euskadiko Haurren Legeak dioen bezala, eskubideen subjektu aktiboak dira, eta beharrezko arreta jasotzeko telefono bat kentzea horren guztiaren konstantzia da”.
Gogoratu behar da 116111 telefonora egindako deiak doakoak eta anonimoak direla, eta ez dutela arrastorik uzten fakturan.
