Nekazaritza gure zibilizazioaren oinarrietako bat da, baina, aldi berean, baita berotegi-efektuko gasen iturri handienetako bat ere. Izan ere, nekazaritzako elikagaien sistema osoak emisio globalen heren bat inguru sortzen du. Nature Climate Changen argitaratu den ikerketa batek laboreei lotutako nekazaritza-isurien orain arteko mapa orokorrik zehatzena sortu du. Lan horrek zehaztasunez azaltzen du non, nola eta zergatik gertatzen diren emisio horiek, eta arintzeko estrategia askoz eraginkorragoei ateak irekitzen dizkie.
Azterlanaren arabera, 2020an laborantzek 2,5 giga-tonaren baliokidea igorri zuten. Emisio horien erdia Ekialdeko Asian eta Ozeano Barean sortu zen. Beste modu batera esanda, elikagai gehien ekoizten dituzten eskualdeak dira berotegi-efektuko gas gehien isurtzen dituztenak. Hortaz, bidezkoa al da milioika pertsona elikatzen dituzten eskualdeak “puntu kritikotzat” jotzea?
ARROZ-SAILEN PARADOXA. Munduko populazioaren erdiarentzat baino gehiagorentzat arroza da oinarrizko elikagaia. Baina elikagai horren ekoizpen-prozesuak elikagaien ekoizpenean sortutako berotegi-efektuko gasen isurketen % 43 sortzen du.
Ikerketak 46 labore mota aztertu ditu, baina horietako lauk isuri guztien ia % 75 biltzen dute: arroza, artoa, palma olioa eta garia. Arroza, berez, emisioen % 43 da. Ikerketaren buru izan den Mario Herrerok azaltzen duenez, “arroza da gakoa. Hor daude iturri eta aukera handienak”. Kontuan izan behar da arroza dela munduko biztanleriaren erdiarentzat baino gehiagorentzat oinarrizko elikagai nagusia. Munduan kontsumitzen diren kaloria guztien % 17,3 arrozaren bidez kontsumitzen dira. Azterlanak, emisioak mugatzeaz gain, horien berariazko jatorria ere identifikatzen du. Iturri nagusiak palmondo-olioa ekoizteko zohikaztegietako drainatzeak (% 35) eta arroz-soroak (% 35) dira. Azken horietan, deskonposizioak metanoa sortzen du.
Ikerketaren ekarpen handienetako bat ekoizpena eta emisioak lotzea da, sistemaren eraginkortasuna ebaluatzeko. Peiyu Cao egilekideak azaltzen duen bezala: “Ikerketa askok eskualdeak identifikatzen dituzte eta arintzea hara zuzendu behar dela esaten dute, baina hori bidegabea izan daitekeela uste dugu, alde produktiboa kontuan hartzen ez bada”. Ikuspegi horri esker, oso sistema igorleak baina oso produktiboak eta klima aldetik hain eraginkorrak ez direnak bereiz daitezke. Kontua ez da mundua elikatzen duena zigortzea, baizik eta eraginkortasuna non hobetu daitekeen identifikatzea.
