Pittsburgheko Unibertsitatearen ikerketa baten arabera, Eltxo-ziztada bat hazkatzeak hantura okertzen du eta azkura luzatzen du. Azterketak baieztatu du mediku askok urteak daramatzatela errepikatzen: eremua zenbat eta gehiago hazkatu, orduan eta gehiago behar da sendatzeko. Adituek hazkatzea saihestea eta azkura garaiz mozteko erremedio espezifikoak erabiltzea gomendatzen dute.
Azkurak edozein adinetako pertsonei eragiten die, batez ere udan. Txikitatik entzun izan dugu aholku bera: ez hazkatu, okerrera egingo duzu. Daniel Kaplan dermatologoak zuzendutako ikerketak azaltzen du zergatik den aholku hori zuzena.
Hazkatu gabe uzten den ziztada bat minutu gutxitan desagertzen da
Kaplanen arabera, ukitu gabe uzten den eltxoaren ziztada bat bost edo hamar minutuan desagertzen da pertsona gehienen kasuan. Hazkatuz gero, aldiz, azkura egunez mantentzen da eta eremua ohikoa baino gehiago hantzen da.
“Hazkatzen hasten bazara, ziztada zure bidelagun bihurtuko da aste oso batez” — Daniel Kaplan, dermatologoa
Pittsburgheko taldearen esperimentuak bi talde alderatu zituen: normaltasunez hazkatu zitezkeen saguak eta, albaitaritzan erabiltzen direnen antzera, babes-lepoko baten bidez hazkatzea eragotzi zitzaien saguak. Hazkatu ezin izan zutenek askoz hantura gutxiago erakutsi zuten.
Emaitzak dermatologoek egunero beren kontsultetan ikusten duten zerbait baieztatzen du. Ziztada bat hazkatzeak ez du ziztada hori bera baretzen; aktibo mantentzen du eta haren sendatzea atzeratzen du.
Zergatik ematen du, orduan, hainbesteko atsegina hazkatzeak?
Zerbaitek min egiten badigu, gainazal bero bat ukitzeak bezala, gorputzak hori saihesten ikasten du. Azkurarekin kontrakoa gertatzen da: hazkatzeak berehalako arintasuna dakar, laburra izan arren. Kaplanek balizko azalpen ebolutibo bat aipatzen du: keinuak antzina balio zezakeen larruazaletik parasitoak kentzeko, hala nola arkakusoak edo akaroak.
Hazkatu gabe uzten den ziztada bat bost edo hamar minutuan desagertzen da; hazkatuz gero, azkurak hainbat egunez iraun dezake.
Ikerketak aurkitu zuen, halaber, hazkatzeak apur bat murrizten duela larruazalean ohikoa den bakterio jakin baten presentzia. Hala ere, Kaplan argia izan zen: onura txiki horrek ez du hazkatzeak eragiten duen kaltea konpentsatzen. Haren gomendioa da ahal den guztietan saihestea, nahiz eta onartzen duen ez dela erraza bulkadari aurre egitea.
Nola arindu azkura hazkatu gabe
Eltxo-ziztaden, huntz pozoitsuaren erreduren edo larruazaleko erreakzio arinen kasuan, dermatologoek hainbat sendabide gomendatzen dituzte. Hidrokortisona-krema, kalamina-lozioa eta olo-bainuak dira larruazala kaltetu gabe azkura lasaitzeko aukerarik ohikoenak.
Kaplanek mentoldun kremak ere iradokitzen ditu alternatiba praktiko gisa. Larruazala aldi baterako engainatzen dute, azkuraren ordez hotza sentiaraziz. Arretaren desbideratze txiki hori nahikoa da hazkatzeko gogoari eusteko eta ziztada bere kabuz sendatzen uzteko.
Zenbait aholku
- Pertsona gehienen kasuan, hazkatu gabe uzten den ziztada bat 5-10 minutuan desagertzen da
- Hazkatzeak azkura hainbat egunez luzatu eta hantura areagotzen du
- Sendabiderik eraginkorrenak hidrokortisona, kalamina, olo-bainuak eta mentoldun kremak dira
